Kattengedrag begrijpen: zo lees je de lichaamstaal van je kat

Katten praten niet zoals honden. Ze blaffen niet en kwispelen niet van blijdschap. Toch vertellen ze de hele dag wat ze voelen. Dat doen ze met hun staart, oren, ogen en houding.

Met wat oefening leer je die signalen lezen. Belangrijk om te onthouden: kijk altijd naar het geheel. Eén signaal zegt weinig. De combinatie en de situatie vertellen het echte verhaal.

De staart

De staart is een van de duidelijkste signalen.

• Staart recht omhoog: je kat is vriendelijk en wil contact. Vaak loopt hij zo op je af om geaaid te worden.
• Staart laag of schuin omlaag: ook dit kan betekenen dat hij geaaid wil worden. Kijk naar de rest van het lichaam.
• Zwiepende staart: je kat is opgewonden. Dat kan zijn omdat hij een vogel ziet. Maar ook als hij genoeg heeft van aaien.
• Staart dik en opgezet: je kat schrikt of is bang.

De oren

Oren bewegen snel en laten zien waar de aandacht van je kat naartoe gaat.

• Oren naar voren: je kat is nieuwsgierig en ontspannen.
• Oren plat tegen de kop: je kat is bang of klaar om zich te verdedigen.
• Oren opzij gedraaid: dit kan op irritatie of aanvalsgedrag wijzen. Maar katten draaien hun oren ook opzij als ze ergens aan snuffelen. De situatie maakt het verschil.

De ogen

Smalle pupillen en strak staren kunnen op agressie wijzen.

Grote pupillen betekenen niet altijd angst. Ze komen ook voor bij spelen, of als je kat net iets te eten heeft gepikt.

Langzaam knipperen is een goed teken. Een kat die je rustig en zwaar aankijkt en langzaam zijn ogen sluit, voelt zich op zijn gemak. Je ziet het vaak na het eten, samen met strekken en gapen. Je kunt het terugdoen: knipper zelf ook langzaam.

Houding

Een ontspannen kat ligt op zijn zij of zelfs op zijn rug. Een gespannen kat maakt zich klein, trekt zijn poten onder zijn lijf of drukt zich tegen de grond. Een kat die heel bang is, probeert weg te komen of te vluchten.

Ligt je kat op zijn rug met zijn buik bloot? Dat betekent vertrouwen. Het is niet altijd een uitnodiging om over zijn buik te aaien. Veel katten vinden dat niet fijn.

Spinnen, kneden en kopjes geven

Spinnen hoort vaak bij contact en tevredenheid. Maar katten spinnen ook als ze hulp nodig hebben of zichzelf willen kalmeren. Een kat die spint bij de dierenarts, kan zich juist niet op zijn gemak voelen.

Kneden met de voorpootjes doen veel katten als ze ontspannen zijn, bijvoorbeeld op een zachte deken of op je schoot.

Kopjes geven en langs je benen strijken is sociaal gedrag. Katten doen dat ook bij elkaar.

Spelen en jagen

Katten zijn jagers. Hoeveel tijd een kat aan jagen besteedt, verschilt enorm. Het hangt af van geslacht, voeding, status in de groep en seizoen. In de lente en zomer zijn katten het actiefst.

Ook een binnenkat heeft die jachtdrang. Speel daarom elke dag met je kat. Twee keer een kwartier is een goed doel, zeker voor jonge katten. Een hengel met een veertje werkt goed. Beweeg het als een prooi en laat het af en toe verdwijnen. Puzzelvoerbakjes geven ook uitdaging. Een kat die zich verveelt, kan agressief of destructief worden.

Krabben

Krabben is normaal gedrag. Je kat houdt er zijn nagels mee in orde. Hij laat ook geur achter uit klieren in zijn poten. En een flinke krabsessie is een signaal voor andere katten.

Wil je je meubels sparen? Zet dan krabpalen op slimme plekken. Denk aan plekken bij deuren, langs looproutes en bij slaapplekken. Een krabpaal moet hoog en stevig zijn, zodat je kat zich helemaal kan uitrekken. Bied ook een liggende krabplank aan. Elke kat heeft zijn eigen voorkeur.

Stress herkennen

Langdurige stress kan een kat ziek maken. Het kan ook leiden tot gedragsproblemen. Signalen van stress zijn:

• sproeien of plassen buiten de bak;
• overmatig likken of zich kaal poetsen;
• agressie naar mensen of andere katten;
• zich lang verstoppen.

Stress ontstaat vaak door veranderingen, zoals een verhuizing, een nieuwe kat of verbouwing. Lees hoe je je kat daarbij helpt in Verhuizen, reizen en stress. Spanning tussen katten in huis komt ook veel voor. Zie dan Nieuwe kat in huis: katten aan elkaar laten wennen.

Plotselinge verandering? Denk ook aan pijn

Verandert het gedrag van je kat ineens? Wordt hij fel, schuw of stil? Dan kan pijn of ziekte de oorzaak zijn. Laat je kat dan eerst nakijken door de dierenarts. Lees ook Is je kat ziek? Signalen die je niet mag missen. Hoe eerder je een probleem aanpakt, hoe beter de kans dat het lukt.

Veelgestelde vragen

Waarom knippert mijn kat langzaam naar me?

Langzaam knipperen is een teken dat je kat zich op zijn gemak voelt. Je kunt het langzaam terugdoen.

Betekent een kwispelende staart dat mijn kat blij is?

Nee. Een zwiepende staart betekent meestal dat je kat opgewonden of geïrriteerd is.

Hoe stop ik mijn kat met krabben aan de bank?

Zet een hoge, stevige krabpaal dicht bij de bank en bij looproutes. Beloon je kat als hij hem gebruikt.